วงการวอลเลย์บอลโลกถึงกับสั่นสะเทือน หลังจาก สหพันธ์วอลเลย์บอลนานาชาติ (FIVB) ปรับกติกาวอลเลย์บอลครั้งใหญ่ปี 2026 เพื่อยกระดับการแข่งขันให้มีความรวดเร็ว สนุก และตอบโจทย์ผู้ชมมากขึ้น โดยกฎใหม่เหล่านี้เริ่มถูกนำมาใช้ในการแข่งขันระดับนานาชาติในปี 2026 และมีแนวโน้มส่งผลต่อรูปแบบการเล่นของทุกทีมทั่วโลก รวมถึงรายการใหญ่ทั้งระดับทีมชาติและสโมสร ซึ่งอาจทำให้เกมวอลเลย์บอลที่เราคุ้นเคยเปลี่ยนไปอย่างสิ้นเชิงในหลาย ๆ ข้อ การเปลี่ยนแปลงครั้งนี้ยังครอบคลุมถึงระบบเทคโนโลยีช่วยตัดสินและแนวทางส่งเสริมความเท่าเทียมทางเพศในวงการกีฬาอีกด้วย ซึ่งถือเป็นก้าวสำคัญของวอลเลย์บอลยุคใหม่ วันนี้เราสรุป 3 ไฮไลต์กติกาใหม่ที่คนดูต้องรู้ โค้ชต้องจำ มาให้แบบเข้าใจง่าย Key Points เพิ่มโควตาเปลี่ยนตัวจาก 6 ครั้ง เป็น 8 ครั้งต่อเซต ใช้ระบบ Bookmark Challenge แทนการหยุดเกมเพื่อชาเลนจ์ทันที ผ่อนปรนการตัดสินจังหวะดับเบิลคอนแทกต์ในการเซตบอล อนุญาตให้เล่นบอลต่อได้ หากลูกบอลสัมผัสเพดานฝั่งตัวเองและยังอยู่ในจังหวะเล่น ส่งเสริมบทบาทสตรีในทีมงานสตาฟฟ์ของทีมวอลเลย์บอลหญิง 1. เกมไวขึ้น ผ่อนปรนดับเบิล-เพิ่มโควตาเปลี่ยนตัว ในส่วนของการชิงไหวชิงพริบข้างสนาม กติกาใหม่ช่วยให้เกมรับ-เกมรุกมีความยืดหยุ่นและต่อเนื่องมากขึ้นอย่างเห็นได้ชัดด้วย 3 ข้อหลัก ดังนี้ ไฟเขียวจังหวะ "ดับเบิลคอนแทกต์" (Double Contact): ข่าวดีของบรรดาตัวเซต! ในจังหวะการเซตบอลครั้งที่ 2 (Second Touch) หากเกิดอาการบอลหมุนหรือตัวเซตสัมผัสบอลสองจังหวะแบบไม่เจตนา ผู้ตัดสินจะไม่เป่าฟาวล์อีกต่อไป ตราบใดที่บอลนั้นยังอยู่และเล่นต่อในแดนของตัวเอง ช่วยลดปัญหาเกมสะดุดจากเสียงนกหวีดได้เป็นอย่างดี เพิ่มโควตาเปลี่ยนตัว (Substitutions) เป็น 8 ครั้งต่อเซต: จากเดิมที่จำกัดไว้เพียง 6 ครั้ง กติกาใหม่ปรับเพิ่มให้เป็น 8 ครั้ง ทำให้หัวหน้าผู้ฝึกสอนช่วยให้ทีมสามารถสลับผู้เล่นแนวหน้าแนวหลัง เกมรับ และตัวบล็อกได้ยืดหยุ่นกว่าเดิม โดยเฉพาะในเซตที่สูสีหรือเมื่อผู้เล่นเหนื่อยล้า ส่งผลให้เกมมีมิติทางแท็กติกมากขึ้น โค้ชสามารถ “แก้เกม” ได้แบบเรียลไทม์มากกว่าเดิม บอลชนโครงสร้างด้านบนยังไม่ตาย: ในอดีต จังหวะดังกล่าวจะถูกตัดสินให้เสียแต้มทันที แต่ภายใต้กฎใหม่ หากทีมยังสามารถเล่นบอลต่อได้อย่างถูกต้อง การแข่งขันจะดำเนินต่อไป หากลูกบอลกระดอนไปโดนเพดาน คาน หรือโครงสร้างสนามในฝั่งตัวเอง ทีมสามารถงัดบอลกลับมาเล่นต่อจนครบ 3 จังหวะได้ทันที จากเดิมที่ถูกปรับเป็นเสียคะแนนทันที 2. ระบบชาเลนจ์ "Bookmark" ตัดวงจรแท็กติกเบรกเกม ระบบขอชาเลนจ์ (Challenge) แบบเดิม หลายครั้งมักถูกใช้เพื่อดึงเวลาหรือเบรกความร้อนแรงของคู่ต่อสู้ ผลคือเกมหยุดบ่อยทั้งที่กำลังสนุก ทำให้ FIVB ได้อัปเกรดระบบเพื่อความต่อเนื่องของแรลลี่ (Rally) หรือการเล่นต่อเนื่องแบบไหลลื่น เพิ่มความสนุกให้ผู้ชม "ห้ามหยุดเกมกลางคัน ให้มาร์กจุดสงสัยไว้เคลียร์กันตอนท้าย" ระบบใหม่นี้เรียกว่า "Bookmark Challenge" โดยระหว่างที่บอลยังไม่ตาย หากโค้ชหรือทีมงานสตาฟฟ์สงสัยในจังหวะใด (เช่น บอลทัชบล็อก หรือเน็ตทัช) จะไม่สามารถขอหยุดเกมทันทีได้ แต่จะต้องกดปุ่ม "Bookmark" บนแท็บเล็ตเพื่อบันทึกช่วงเวลานั้นไว้ก่อน เมื่อการเล่นในคะแนนนั้นสิ้นสุดลง โค้ชจึงจะสิทธิ์เลือกว่าจะยืนยันเพื่อดูภาพช้า (Video Verification System) จากจุดที่มาร์กไว้หรือไม่ วิธีนี้ช่วยให้โมเมนตัมของเกมลื่นไหล ไม่มีสะดุดอารมณ์คนดู คล้ายกับฟุตบอลที่ปล่อยเล่นให้ลูกตายค่อยย้อนดู ไม่ใช่ยื่นชาเลนจ์แล้วเกมหยุดทันทีเหมือนเมื่อก่อน 3. กฎเหล็ก Gender Equality: บังคับต้องมีสตาฟฟ์โค้ชหญิง ไม่ใช่แค่เรื่องของแท็กติกในสนาม แต่ FIVB ยังให้ความสำคัญกับความเท่าเทียมทางเพศ (Gender Equality) และการผลักดันบุคลากรหญิงในวงการกีฬา โดยออกกฎบังคับให้ทีมวอลเลย์บอลหญิงทุกทีมในทัวร์นาเมนต์ระดับนานาชาติ จะต้องมีผู้ฝึกสอนหญิง (Female Coach) หรือสมาชิกหญิง อยู่ในบอร์ดสตาฟฟ์โค้ชอย่างเป็นทางการอย่างน้อย 1 คน เพื่อเพิ่มบทบาทและเปิดโอกาสให้ผู้หญิงได้มีส่วนร่วมในการขับเคลื่อนเกมระดับสูงสุด FAQ: คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับกติกาวอลเลย์บอลใหม่ FIVB 2026 Q: กติกาใหม่ของ FIVB เริ่มบังคับใช้เมื่อไหร่ และใช้ในทัวร์นาเมนต์ไหนบ้าง? A: กติกาใหม่นี้เริ่มประกาศและมีผลบังคับใช้อย่างเป็นทางการในการแข่งขันระดับนานาชาติประจำปี 2026 เป็นต้นไป ซึ่งรวมถึงระดับเอเชีย และทัวร์นาเมนต์ใหญ่ที่รับรองโดย FIVB ทั้งหมด Q: ทำไมจังหวะ "บอลหมุน" หรือดับเบิลคอนแทกต์ (Double Contact) ถึงไม่ฟาวล์แล้ว? A: FIVB ปรับกฎนี้เฉพาะในจังหวะสัมผัสบอลครั้งที่ 2 (Second Touch) หรือจังหวะเซต เพื่อต้องการให้เกมมีความต่อเนื่อง ไหลลื่น และลดสัญญาณนกหวีดที่ทำให้เกมสะดุด โดยมีเงื่อนไขว่าลูกบอลนั้นจะต้องยังคงอยู่และเล่นต่อในแดนของตัวเองเท่านั้น หากเป็นจังหวะเซตข้ามเน็ตไปฝั่งตรงข้ามแล้วบอลหมุนชัดเจน ก็ยังอาจถูกพิจารณาเป็นฟาวล์ได้ตามบริบท Q: ระบบ "Bookmark Challenge" คืออะไร และโค้ชจะขอตรวจสอบภาพช้าตอนไหน? A: ระบบ Bookmark Challenge คือการห้ามโค้ชกดหยุดเกมกลางคันเพื่อขอชาเลนจ์ แต่ให้โค้ชกดปุ่ม "Bookmark" บนแท็บเล็ตในจังหวะที่สงสัยในขณะที่บอลยังเล่นอยู่ และเมื่อการเล่นในแต้มนั้น (Rally) สิ้นสุดลง โค้ชจึงจะสิทธิ์กดยืนยันเพื่อขอตรวจสอบภาพช้า (VVS) จากจุดที่มาร์กไว้ วิธีนี้ช่วยให้โมเมนตัมของเกมไหลลื่นและดึงดูดใจผู้ชมมากขึ้น Q: การเพิ่มโควตาเปลี่ยนตัวเป็น 8 ครั้งต่อเซต ส่งผลต่อกลยุทธ์ของทีมอย่างไร? A: ช่วยให้หัวหน้าผู้ฝึกสอนมีโอกาสปรับเปลี่ยนแท็กติกข้างสนามได้อย่างยืดหยุ่นมากขึ้น โดยเฉพาะการสลับ "หน้าสาม" (การเปลี่ยนตัวเซตและตัวบีหลังลงมาพร้อมกันเพื่อเพิ่มหน้าบล็อกและแนวรุก) รวมถึงการส่งตัวรับอิสระ (Libero) หรือผู้เล่นเฉพาะทางลงไปเปลี่ยนเกมรับในสถานการณ์คับขันได้บ่อยขึ้น Q: กฎการบังคับมี "สตาฟ์โค้ชหญิง" บังคับใช้กับทุกทีมหรือไม่? A: กฎนี้บังคับใช้เฉพาะ การแข่งขันประเภททีมหญิง (Women's Tournaments) ในระดับนานาชาติเท่านั้น โดยระบุว่าในบอร์ดสตาฟ์โค้ชอย่างเป็นทางการที่นั่งข้างสนาม จะต้องมีผู้ฝึกสอนหญิง (Female Coach) หรือบุคลากรเพศหญิงอย่างน้อย 1 คน เพื่อผลักดันความเท่าเทียมทางเพศและสนับสนุนบทบาทสตรีในวงการกีฬาระดับสูงสุด กฎใหม่จะส่งผลต่อเกมวอลเลย์บอลอย่างไร? ผมมองว่าการปรับกติกาครั้งนี้จะทำให้การแข่งขันมีความรวดเร็วมากขึ้น ลดช่วงเวลาที่เกมหยุดบ่อย และเปิดโอกาสให้ผู้เล่นแสดงศักยภาพได้เต็มที่กว่าเดิม โดยเฉพาะการเพิ่มจำนวนเปลี่ยนตัวและการผ่อนปรนกฎดับเบิลคอนแทกต์ ซึ่งมีแนวโน้มส่งผลต่อแท็กติกการเล่นของหลายทีมอย่างชัดเจน ขณะที่ระบบ Bookmark Challenge จะช่วยให้แฟนกีฬารับชมการแข่งขันได้อย่างต่อเนื่องและสนุกมากขึ้น สำหรับแฟนวอลเลย์บอลชาวไทย การทำความเข้าใจกติกาใหม่เหล่านี้ไว้ล่วงหน้าจะช่วยให้รับชมเกมได้สนุกขึ้น และไม่พลาดรายละเอียดสำคัญที่อาจส่งผลต่อผลการแข่งขันในแต่ละแมตช์ การเปลี่ยนแปลงครั้งนี้สะท้อนให้เห็นถึงความพยายามของ FIVB ในการพัฒนาวอลเลย์บอลให้ทันสมัย เข้าถึงผู้ชมยุคใหม่ และยังคงรักษาเสน่ห์ของกีฬาลูกยางเอาไว้ได้อย่างครบถ้วน แล้วคุณคิดว่ากฎข้อไหนจะส่งผลต่อการแข่งขันมากที่สุดในอนาคต? ร่วมแสดงความคิดเห็นกันได้เลย อ้างอิงข้อมูลจาก : FIVB Official Volleyball Rules 2025-2028 #วอลเลย์บอล #FIVB #กติกาวอลเลย์บอลใหม่ #VNL2026 #วอลเลย์บอลหญิง #ทีมชาติไทย #ลูกยางโลก #Volleyball ภาพประกอบโดย (สมาพันธ์วอลเลย์บอลเอเชีย) : ภาพที่ 1 , ภาพที่ 2 , ภาพที่ 3 , ภาพที่ 4 , ภาพปก-ภาพที่ 5 ส่องนักบอลตัวเต็ง ดูสดระเบิดแมทช์สุดมันส์บน App TrueID โหลดฟรี !